Ma造szomania.com - Adam Ma造sz & Skoki Narciarskie
 

: Wspomnienia z Sapporo W. Fortuny cz. I
: Wspomnienia z Sapporo W. Fortuny cz. II
: Wywiad z Andreasem Kuettelem
: Wywiad z Jernejem Damjanem
: Wywiad ze Stefanem Hula
: Wywiad z Gregorem Schlierenzauerem






Loty Narciraskie



Tak jak skoki narciarskie narodzi造 si i rozwin窸y w Norwegii, tak kolebk lot闚 narciarskich jest S這wenia.

KIBICE W NATARCIU
Wszystko zacz窸o si w豉郾ie w tym ma造m, wtedy nale膨cym jeszcze do Kr鏊estwa Jugos豉wii pa雟twie, w latach trzydziestych XX wieku. Narciarstwo by這 ju tam wtedy znan aktywno軼i sportow, jednak nie odbywa造 si jeszcze praktycznie 瘸dne konkursy z ni zwi您ane. Z tego te powodu kibice skok闚 narciarskich by zobaczy rywalizacj byli zmuszeni wyje盥瘸 za granic. I to w豉郾ie oni, wielbiciele tego sportu, pod這篡li kamie w璕ielny pod rozw鎩 skok闚 narciarskich w S這wenii. Rozw鎩, kt鏎y paradoksalnie usi這wa豉 zahamowa Mi璠zynarodowa Federacja Narciarska, nie zgadzaj帷a si z tym, co chcieli zrobi S這we鎍y. Postanowili oni bowiem dokona w tej dyscyplinie rewolucji w odleg這軼iach...

DUET ZE SΜWENII
W鈔鏚 je盥膨cych zagranic mi這郾ik闚 skok闚 narciarskich byli m.in. Generalny Sekretarz Jugos這wia雟kiego Zwi您ku Sport闚 Zimowych Joso Gorec oraz in篡nier Stanko Bloudek, dzi uwa瘸ny za ojca chrzestnego s這we雟kich sport闚 zimowych). Talenty dyplomatyczne pierwszego, oraz techniczne drugiego pozwoli造 na stworzenie rewelacyjnego duetu, kt鏎y na zawsze zmieni 鈍iat skok闚 narciarskich.
W owych czasach FIS twierdzi, 瞠 tylko skoki w okolicach 70 metr闚 mo積a nazwa bezpiecznymi. Na 鈍iecie by這 wtedy tylko dw鏂h skoczk闚, kt鏎ym uda這 si przekroczy na nartach odleg這嗆 80 metr闚. Bloudek wierzy, 瞠 mo磧iwe jest bezpieczne osi庵anie 100 metr闚 i wi璚ej. Na razie poprzesta na 90 metrach, wraz z architektem, Ivanem Rozmanem oraz swoim partnerem doprowadzaj帷 do budowy pierwszej skoczni w ma造m mie軼ie Planica, ko這 granicy s這we雟ko- austriacko- w這skiej. Obiekt by gotowy w lutym 1934 roku i zyska miano giganta. Jednak 鈍iat us造sza o nim dopiero kiedy Norweg Birger Ruud z豉ma tam 鈍iatowy rekord, poprawiaj帷 go a o 6 metr闚. Odleg這嗆 powy瞠j 90 metr闚- dok豉dnie 92 metry by豉 prawdziw sensacj. Szok zwi瘯sza jeszcze fakt, 瞠 brat Birgera, Sepp skoczy tego dnia 95, 5 metra. Nie usta jednak skoku tak wi璚 na razie to jego brat by rekordzist.
Pierwsze zadanie- organizacja krajowego konkursu skok闚 narciarskich- powiod這 si. S造nny duet szed dalej. Teraz nale瘸這 sprawi, by skoki mog造 by lotami oraz uczyni ze S這wenii mi璠zynarodow aren sportow. Ju sam pocz徠ek okaza si bardzo trudny. I to nie z powodu trudno軼i technicznych, lecz antagonizmu z jakim wyst徙i造 przeciwko lotom narciarskim dzia豉cze zar闚no z kraju, jak i z zagranicy, a w szczeg鏊no軼i z Mi璠zynarodowej Federacji Narciarskiej.


WOJNA Z FISEM
FIS nie pragn掖 w sporcie rewolucji. Na pierwszym miejscu stawiano bezpiecze雟two, a zdaniem FIS- u skocznia o K- 90 nie mog豉 go zapewni. Pomys budowy jeszcze wi瘯szego obiektu wydawa si niepotrzebny, szokuj帷y i szalony w豉郾ie z punktu widzenia bezpiecze雟twa. Dlatego te dzia豉cze FIS- u, autorytatywnej w豉dzy w 鈍iecie narciarstwa, kategorycznie temu sprzeciwi造 si. Paradoksalnie wi璚 to w豉郾ie Federacja dzia豉豉 w kierunku ograniczenia rozwoju dyscypliny. Jednak ta opozycja, nie mog豉 tu niczego zmieni...
Rozpocz窸a si prawdziwa wojna taktyczna. S這we雟cy post瘼owcy kontra konserwatywny i boj帷y si zmian FIS. Postulat przyznania lotom statusu odr瑿nej dyscypliny skok闚 narciarskich kontra 膨danie zaprzestania wszelkich pr鏏 wyd逝瘸nia odleg這軼i. Pojawiali si sojusznicy i przeciwnicy. Po stronie S這we鎍闚 opowiedzia si sam Pierre de Coubertin, ojciec nowo篡tnych igrzysk olimpijskich. S造nny baron w przemowie z 4 sierpnia 1935 roku powiedzia, i w sporcie nie ma miejsca na przymus, sport potrzebuje wolno軼i i w豉郾ie j trzeba ofiarowa tym, kt鏎zy ryzykuj 篡cie by 豉ma 鈍iatowe rekordy. Jednak nawet to wstawiennictwo nie pomog這. Wojna jeszcze si nie sko鎍zy豉...


"REWOLUCJA MARCOWA"
Podczas gdy trwa豉 wojna taktyczna, entuzja軼i po prostu robili swoje. 15 marca 1936 na ci庵le "nieakceptowanej" skoczni w Planicy mia miejsce historyczny konkurs, w czasie kt鏎ego Austriak Sepp Bradl wprowadzi skoki narciarskie w drugie stulecie swego istnienia. Jako pierwszy cz這wiek przekroczy magiczn odleg這嗆 100 metr闚( dok豉dnie 102 metry). Skoki zaczyna造 by prawdziwymi lotami.
Tymczasem w 1938 na kongresie w Helsinkach Joso Gorec przedstawi niepodwa瘸lne dowody na to, i skocznia w Planicy jest ca趾owicie bezpieczna. W ten spos鏏 odebra FIS- owi jedyny argument i ukaza, 瞠 polityka Federacji przeciwko Planicy by豉 niesprawiedliwa. Tym samym odni鏀 nad przeciwnikiem moralne zwyci瘰two.


PLANICA W KALENDARZU FIS

Wkr鏒ce po tym wydarzeniu Planica zosta豉 obj皻a kalendarzem Mi璠zynarodowej Federacji Narciarskiej. Od tej pory konkursy odbywaj帷e si na niej by造 ju uznawane za ca趾iem oficjalne. Tymczasem Stanko Bloudek nie spocz掖 na laurach i dalej realizowa swoje ambicje- zacz掖 w豉郾ie kre郵i plany jeszcze wi瘯szej skoczni, pozwalaj帷ej na oddawanie skok闚 w granicach 160 metr闚.

LOTY OPANOWUJA 名IAT SKOK紟
Prze這m lat 1949/50 przynosi narodziny drugiego na 鈍iecie mamuta- tym razem w Oberstdorfie, konstrukcji Heiniego Klopfera w Niemczech. Pierwszy konkurs odby si tu 2 lutego 1950 roku a obserwowa豉 go niewielka ilo嗆 ludzi. Jednak stan ten uleg zmianie kilkana軼ie dni p騧niej, kiedy to oko這 100 000 widz闚 przewin窸o si przez pierwszy Mi璠zynarodowy Tydzie Lot闚 Narciarskich w Oberstdorfie, odbywaj帷y si od 26 lutego do 5 marca. By to pierwszy sygna na to, 瞠 loty zyskuj sobie nowe rzesze zwolennik闚. Pad nowy rekord 鈍iata a Szwajcar Andreas Dae zaprezentowa nowy styl lotu (ramiona blisko bioder, sterowanie jedynie za pomoc r彗)

LOTY ODR牞N DYSCYPLIN
Stanko Bloudek nie zdo豉 doprowadzi do ko鎍a plan闚 nowej skoczni. Zmar w 1959 roku. Dzie這 jego 篡cia dope軟i這 si dopiero po 鄉ierci. Czas przyni鏀 zupe軟ie nowe spojrzenie na d逝gie skoki. Zyska造 one uwielbienie i podziw kibic闚 sportowych, a tym samym tolerancj w豉dz, kt鏎e w takiej sytuacji po prostu nie mog造 ju d逝瞠j ignorowa to zjawisko. R騜nica pomi璠zy odleg這軼iami osi庵anymi na normalnych skoczniach a tych gigantycznych by豉 zbyt du瘸 by nadal nale瘸造 one do tego samego "kot豉". Po 27 latach walki, w 1961 roku w skokach narciarskich nast徙i roz豉m na dwie dyscypliny: skoki do 145 metr闚, oraz d逝窺ze, do 185 nazwane lotami narciarskimi.
Dzi, o latach trudno powiedzie co kierowa這 FIS- em, kt鏎y tak d逝go nie zgadza si najpierw na budow gigantycznych skoczni a tym samym istnienie lot闚, p騧niej na wyodr瑿nienie ich jako nowej dyscypliny utrudniaj帷 w ten spos鏏 ich rozw鎩. Czy by豉 to tylko troska o bezpiecze雟two? Czy tez mo瞠 ich polityk nap璠za konserwatyzm lub nawet co co mo積a nazwa swoist fobi lub te w gr wchodzi造 inne, nie daj帷e si wyt逝maczy przepisami rozgrywki. Tak to jednak zwykle bywa, 瞠 rewolucyjne idee i dzia豉nia spotykaj si na pocz徠ku ze sceptycyzmem, niech璚i i niezrozumieniem by p騧niej zachwyci i opanowa 鈍iat.


MISTRZOWIE LOTU
Loty narciarskie coraz bardziej si rozwija造. W 1966 zbudowano mamut w Vikersund(jedyny jak do tej pory w Skandynawii), cztery lata p騧niej w Ironwood stan掖 Cooper Peak( jedyny na p馧kuli zachodniej). A skoro loty by造 ju odr瑿n dyscyplin sportu- dlaczego nie da specjalistom w tej dziedzinie mo磧iwo軼i zdobycia czego wi瘯szego? Nadszed czas na mistrzostwa 鈍iatach w lotach narciarskich. O wszystkim zadecydowano w 1971 roku na kongresie w mie軼ie Opatija. Zdecydowano, 瞠 mistrzostwa b璠 si odbywa co 2 lata. Jednak ju na pocz徠ku poczyniono wyj徠ek: dwie pierwsze imprezy odby造 si rok po roku.
Pierwsze Mistrzostwa 安iata w Lotach Narciarskich mai造 miejsce w 1972 roku, nie gdzie indziej jak w Planicy.

FIS NADAL CZUWA
Cz這wiek nigdy nie przestaje marzy o przekraczaniu granic swoich mo磧iwo軼i. Na biciu rekord闚 zale篡 zar闚no kibicom, ze wzgl璠u na widowiskowo嗆 dyscypliny, jak i samym skoczkom- przede wszystkim ze wzgl璠u na osi庵ane w ten spos鏏 doznania oraz swoje sportowe ambicje. No i oczywi軼ie sponsorom, ch皻nie wspomagaj帷ych zawodnik闚 i obiecuj帷ym im s這ne premie, gdy ka盥y wspania造 wynik daje rozg這s. Odleg這軼i w lotach rozwija造 si dynamicznie. Zapanowa豉 prawdziwa gor帷zka rekord闚. Zawodnicy marzyli o magicznym rekordzie. Konstruktorzy przeprowadzali renowacje skoczni, w gruncie rzeczy maj帷e na celu zwi瘯szenie ich mo磧iwo軼i, lub tez po cichu wprowadzali zmiany kosmetyczne, jak podkopywanie wybiegu, czy nawet przed逝瘸nie rozbiegu poprzez dok豉danie na g鏎ze jeszcze jednej belki.
Wszystko by這 w porz康ku do 1985 roku. Wtedy to Fin Matti Nykaenen po raz drugi z rz璠u ustanowi na skoczni w Planicy nowy rekord 鈍iata- 191 metr闚. I nagle FIS powiedzia: "Stop! Koniec z d捫eniem do samob鎩czych zawod闚, koniec machiny kibice- sponsorzy- skoczkowie. Przestajemy rejestrowa rekordy 鈍iata oraz zabraniamy pod pretekstem modernizacji czy podnoszenia bezpiecze雟twa dostosowywania coraz wi瘯szej ilo軼i skoczni do osi庵ania coraz dalszych odleg這軼i. W takim rozwoju sprawy ofiary s nieuniknione a do tego nie mo瞠my dopu軼i. Dlatego zamra瘸my rekord 鈍iata!" Sta這 si to w momencie, kiedy skoczkowie zbli瘸li si do magicznej granicy 200 metr闚. Sponsorzy prze軼igali si w obietnicach premii dla tego, kt鏎y j pokona. Zapowiadana decyzja nie rejestrowania wi璚ej rekord闚 wesz豉 w 篡cie w 1987 roku, akurat tu przed tym, jak Polak Piotr Fijas skoczy w Planicy 194m( co ciekawe spiker ukry wtedy przed publiczno軼i prawdziwy wynik, ?skracaj帷 go o par 豉dnych metr闚)), co nie zosta這 ju uznane za rekord.
Tak wi璚 w nomenklaturze FIS rekord 鈍iata w skokach narciarskich wynosi 191 metr闚 i nale篡 do Matti Nykanaena. Ka盥a d逝窺za odleg這嗆 by豉 oficjalnie nazywana przez FIS najlepszym wynikiem lub najd逝窺zym skokiem cz這wieka na nartach. Jednak media zawsze ignorowa造 te przepisy i jawnie nazywa造 takie skoki wspania造mi rekordami 鈍iata.
Jak 豉two jest si domy郵i, dzia豉nia FIS-u nie zmieni造 sytuacji. Skoczkowie wcale nie zacz瘭i si bardziej zastanawia nad tym, czy warto ryzykowa 篡cie dla rekord闚, sponsorzy nadal zacierali r璚e i czekali na kur znosz帷 z這te jaja a ka盥a coraz dalsza odleg這嗆 i tak przez ca造 鈍iat by豉 i jest uznawana za rekord w d逝go軼i skoku.
FIS-u po prostu zmy z siebie pi皻no odpowiedzialno軼i, bo konkretne dzia豉nia jak wprowadzenie zakazu "modernizowania" skoczni nie zda造 egzaminu. A same s這wa i dydaktyzm nie by造 w stanie zahamowa marze ludzi o locie d逝窺zym ni 200 metr闚.

ZΜTY CHΜPIEC
Pierwszy skok cz這wieka na nartach mia miejsce w XI wieku. Kilkaset lat po tym wydarzeniu oraz 58 lat po tym jak Birger Ruud wykona skok w "drugie stulecie historii skok闚 narciarskich" spe軟i這 si to, o czym marzy ca造 鈍iat. 17 marca 1994 w czasie Pucharu 安iata w Planicy Austriak Andreas Goldberger przekroczy magiczna granic 200 metr闚- poszybowa na odleg這嗆 201 metr闚. W ten spos鏏 ma貫 miasto Planica po raz kolejny zapisa這 si w historii narciarstwa i w pami璚i ludzkiej...Pokonanie jako pierwszy cz這wiek odleg這軼i 200 metr闚 nie by這 ostatnim, tak wielkiego formatu czynem, jakiego dokona Andreas Goldberger... Fina dwudziestego pierwszego Pucharu 安iata w Skokach Narciarskich odbywa si w豉郾ie w Planicy. Ju w czwartek, 17 marca podczas treningu Austriak Thomas Hoerl swoim skokiem na 224, 5 metra( a o 5 metr闚 lepszym od wcze郾iejszego rekordu Tommy Ingebrigtsena) da znak na to, 瞠 na pi徠kowym konkursie widzowie b璠 ogl康a pi瘯ne skoki. Rzeczywi軼ie, dzie p騧niej, 18 marca zobaczyli鄉y lot, kt鏎y by jeszcze tego dnia powtarzany wielokrotnie w wielu serwisach informacyjnych. Jeden z najpi瘯niejszych skok闚, jakie wykona cz這wiek. Ponownie Andraes Goldberger, kt鏎y osi庵n掖 odleg這嗆 225 metr闚, po raz kolejny zapisuj帷 si w historii skok闚 narciarskich.
23.03.2003 - najd逝窺zy skok 231 m ustanowiony przez Fina Mattiego Hautamaeki.

PRZYSZΜ汎
Loty narciarskie s dzi niezwykle popularne. Mo積a si zastanawia, dlaczego? Kto mo瞠 powiedzie, 瞠 dlatego, i dzi skoki narciarskie to produkt rynkowy i im s d逝窺ze, tym lepiej si sprzedaj. Jest w tym jaka racja, jednak taki spos鏏 my郵enia traktuje loty tylko jako inny rodzaj boksu. Tymczasem loty, w og鏊e skoki s wyj徠kowe poniewa symbolizuj wieczne pragnienie cz這wieka by by ptakiem, by wzbi si w powietrze i pokona granice ludzkich mo磧iwo軼i.
To marzenie staje si coraz bardziej namacalne. Obecnie m闚i si ju o budowie mamut闚 o K- 300. Pozostaje nam cieszy si i pokonane ju zosta造 trudno軼i mentalne zwi您ane z lotami i by mo瞠 wyci庵n望 z ca貫j tej historii jakie wnioski. Albo przynajmniej czeka z niecierpliwo軼i na przysz這roczne Mistrzostwa 安iata w Lotach Narciarskich, kt鏎e tym razem odb璠 si w czeskim Harrachovie.


EWOLUCJA LOTU NARCIARSKIEGO

1936 Planica Bubi Bradl AUT 101,5
1938 Planica Bubi Bradl AUT 107,0
1941 Planica Rudi Gehring GER 108,0
1941 Planica Franz Mair GER 109,0
1941 Planica Hans Lahr GER 111,0
1941 Planica Paul Kraus GER 112,0
1941 Planica Rudi Gehring GER 118,0
1948 Planica Fritz Tschannen SUI 120,0
1950 Oberstdorf Willi Gantschnigg AUT 124,0
1950 Oberstdorf Sepp Weiler GER 127,0
1950 Oberstdorf Dan Netzel SWE 135,0
1951 Oberstdorf Tauna Luiro FIN 139,0
1961 Oberstdorf Jose Slibar JUG 141,0
1964 Oberstdorf Dalibor Motejlek CSSR 142,0
1964 Oberstdorf Nilo Zandanel ITA 144,0
1965 Kulm Peter Lesser DDR 145,0
1966 Vikersund Bj顤n Wirkola NOR 146,0
1967 Oberstdorf Lars Grini NOR 147,0
1967 Oberstdorf Kjell S鐽erg SWE 148,0
1967 Oberstdorf Lars Grini NOR 150,0
1967 Vikersund Reinhold Bachler AUT 154,0
1969 Planica Bj顤n Wirkola NOR 156,0
1969 Planica Bj顤n Wirkola NOR 160,0
1969 Planica Jiri Raska CSSR 164,0
1969 Planica Manfred Wolf DDR 165,0
1973 Oberstdorf Heinz Wosipiwo DDR 169,0
1976 Oberstdorf Geir Uwe Berg NOR 173,0
1976 Oberstdorf Toni Innauer AUT 174,0
1976 Oberstdorf Toni Innauer AUT 176,0
1981 Oberstdorf Armin Kogler AUT 180,0
1983 Harrachov Pavel Ploc CSSR 181,0
1984 Oberstdorf Matti Nyk鄚en FIN 182,0
1984 Oberstdorf Matti Nyk鄚en FIN 185,0
1985 Planica Mike Holland USA 186,0
1985 Planica Matti Nyk鄚en FIN 187,0
1985 Planica Matti Nyk鄚en FIN 190,0
1986 Kulm Andreas Felder AUT 191,0
1987 Planica Vegard Opaas NOR 193,0
1987 Planica Pjotr Fijas POL 194,0
1994 Planica Martin H闤lwarth AUT 196,0
1994 Planica Toni Nieminen FIN 203,0
1994 Planica Espen Bredesen NOR 209,0
1997 Planica Espen Bredesen NOR 210,0
1997 Planica Lasse Ottesen NOR 212,0
1999 Planica Martin Schmitt GER 214,5
1999 Planica Tommy Ingebrigtsen NOR 219,5
2000 Planica Thomas H顤l AUT 224,5
2000 Planica Andreas Goldberger AUT 225,0
2003 Planica Matti Hautamaeki FIN 231,0




Strona i ca豉 jej zawarto嗆 jest w豉sno軼i ©2001-2010 Ma造szomania.com
Wszelkie prawa zastrze穎ne.

Oskryptowanie:ㄆkasz Kokoszkiewicz